top of page
  • Yazarın fotoğrafıTuran Oguz

Askeri Havacilikta Hiz

Her zaman duyuyoruzdur.

“F16-C Blok 50, 2 Mach hiza ulasabiliyormus veya Hindistan hipersonik fuze yapiyormus” vs. diye.

Peki havacilikta bu hizlar ne anlama geliyor?


Mach Sayisi

Mach Sayisi = Cismin Hizi / Ses Hizi

Ses Hizi

Havada ses hizi; deniz seviyesinde, 1 atmosfer basincta, 15 derece santigrad sicaklikta, 340,3 metre/saniyedir. Bu da 1.225 km/h eder.

Ancak troposfer ve mezosfer tabakalarinda, yukseldikce sicaklik duser ve ses hizi azalir.

Kuru havadaki ses hizini tespit etmek icin asagidaki tablodan yararlanilabilir.


Ornegin, troposfer ust siniri olan, deniz seviyesinden 11.000 m yukseklikte teorik olarak ses hizi 1.062 km/h kabul edilir.

Atmosfer Tabakalari (Meteoroloji Gen Mud)


Bu yuzden, eger uretici firma tanimlamamissa, troposfer icinde hareket eden ucan unsurlar icin ses hizini, kabaca, 1.100 km/h olarak kabul edebiliriz.

Ses Hizini Asmakta Olan F/A-18F Super Hornet


Ornegin, 1.650 km/h hizda giden bir savas ucagi icin 1.5 Mach hizda gidiyor diyebiliriz.

Hiz Siniflandirmasi ve Genel Uygulamalar

Subsonik (Sesalti hiz): < 0,8 Mach

  1. Helikopterler (T-129 Atak,vb)

  2. Turboprop ucaklar (Hurkus,vb)

  3. Tiltrotor hava araclari (V-22 Osprey,vb)

  4. IHA (Anka,vb)

  5. Cogu fuzeler (MIZRAK-U,vb)

  6. Diger

Transonik = 0,8-1,2 Mach

  1. Deneysel IHA (nEUROn,vb)

  2. Bazi fuzeler (SOM,vb)

  3. Diger

Supersonik: 1,2-5 Mach

  1. Modern jet ucaklari (F-16,vb)

  2. Hava savunma fuzeleri (Aster 30,vb)

  3. Hava-hava fuzeleri (AIM-120,vb)

  4. Bazi seyir fuzeleri (Brahmos,vb)

  5. Ramjet kullanan platformlar

  6. Diger

Hipersonik: 5-10 Mach

  1. Deneysel IHA (X-43,vb)

  2. Bazi seyir fuzeleri (Brahmos II,vb)

  3. Bazi balistik fuzeler, terminal safhada (Iskander,vb)

  4. Scramjet kullanan platformlar

  5. Diger

Yuksek hipersonik: 10-25 Mach

  1. Kitalararasi balistik fuzeler, terminal safhada (Minuteman,vb)

  2. Diger

Not: Bazi kaynaklarda; 1 Mach alti tum hizlar subsonik, 1 Mach transonik, 1-5 Mach supersonik olarak degerlendirilebilmektedir.

6 görüntüleme0 yorum

Son Yazılar

Hepsini Gör

コメント


Yazı: Blog2_Post
bottom of page